Η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας  Εκπαίδευσης Γ΄ Αθήνας δια της Υπευθύνου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, στο πλαίσιο της υποστήριξης των καθηγητών που αναλαμβάνουν προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της ενδυνάμωσης στο έργο τους, συνεργάζεται με  την  Διεύθυνση  Β΄/ θμιας Εκπ/σης  Β' Αθήνας για τη συνέχιση της δράσης ευαισθητοποίησης  για το Περιβάλλον και την Αειφορία με θέμα  «Μια πράσινη Δευτέρα χωρίς κρέας ή ψάρι, ως μέρος μιας εκστρατείας για την αλλαγή της διατροφικής μας συμπεριφοράς »

Κατόπιν της επιτυχούς εφαρμογής της συγκεκριμένης δράσης από σχολεία (μαθητές/τριες & εκπαιδευτικούς) των Δ/νσεων Β΄/θμιας Εκπ/σης Β΄& Γ΄Αθήνας, συνεχίζουμε για 2η χρονιά την υλοποίηση της συγκεκριμένης δράσης. Για τους/τις συμμετέχοντες/ουσες για 2η χρονιά στην δράση, παρακαλούμε να συμπληρωθεί το παρακάτω ερωτηματολόγιο, το οποίο θα μας οδηγήσει στην αποτίμηση των αποτελεσμάτων της και την αξιολόγησή της.

 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdTS0S6vCscPlnoEhPmyX9cawtMYshhsxMuTCscnbmBzy1RiQ/viewform

Για τους/τις νέους/νέες συμμετέχοντες/συμμετέχουσες, παραθέτουμε τις ακόλουθες πληροφορίες :

Η δράση απευθύνεται, στις περιβαλλοντικές ομάδες όλων των Σχολείων της Διεύθυνσης  ή και σε ολόκληρες τάξεις που θα ήθελαν να πλαισιώσουν την δράση .

Προβληματική που οδήγησε στην ανάληψη δράσης :

Η δράση μας αυτή είχε ως πηγή έμπνευσης  την δημόσια δέσμευση από 500 προσωπικότητες - καλλιτέχνες, επιστήμονες, αθλητές και ηθοποιούς στην Γαλλία, να μειώσουν συλλογικά την κατανάλωση ζωικής σάρκας. Η δράση εφαρμόζεται σε σαράντα χώρες του κόσμου, συντονίζεται από το Πανεπιστήμιο της Grenoble και άλλα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, το CNRS ( Εθνικό Κέντρο Ερευνών) και το INRA ( Εθνικό Ινστιτούτο Αγροτικής Ερευνας).

Πιστεύουν ότι κάθε άτομο μπορεί να το κάνει ένα σημαντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση για έναν από τους ακόλουθους λόγους : την επιβίωση του πλανήτη, την υγεία των ανθρώπων, τον σεβασμό για τη ζωή των ζώων. Συγκεκριμένα δεσμεύτηκαν να αντικαταστήσουν με άλλα τρόφιμα το κρέας και τα ψάρια κάθε Δευτέρα του 2019.

 

79835827_1211976325668378_4419019029683896320_n

Αναμενόμενα οφέλη από την δράση :

 

Περιβάλλον

Η παραγωγή κρέατος είναι μία από τις ανθρώπινες δραστηριότητες με τις πιο επιβλαβείς  συνέπειες για το περιβάλλον (1).  Πρόκειται για σπατάλη φυσικών πόρων.

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, για την  παραγωγή μιας μόνο θερμίδας κρέατος  απαιτούνται  4 έως 11 θερμίδες σε φυτικές τροφές (2). Τρώγοντας φυτικά προϊόντα, αντί να τρέφουμε  τα ζώα με αυτά  και στη συνέχεια να τα καταναλώνουμε,  θα αποδοθεί 2 έως 20 φορές περισσότερη πρωτεΐνη ανά καλλιεργούμενο εκτάριο (ανά 10 στρέμματα) (3), και θα ανταποκριθούμε πιο λογικά στις προκλήσεις του πλανήτη για τροφή, σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου πληθυσμού. Το ζωικό κεφάλαιο αποτελεί επίσης βασική αιτία αποδάσωσης και απώλειας της βιοποικιλότητας. Για παράδειγμα, το 85% των αποψιλωμένων περιοχών στις περιοχές της Νότιας Αμερικής χρησιμοποιήθηκε για την  εκτροφή ζώων (4). Επιπλέον, το ζωικό κεφάλαιο συμβάλλει σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη στο 14,5% των συνολικών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (5) και έτσι συμβάλλει στην ατμοσφαιρική ρύπανση.

Συνεπώς, είναι δυνατόν «Μια ημέρα χωρίς κρέας» να μπορεί να βοηθήσει στην αποτροπή της αλλαγής του κλίματος .

Τέλος, τα ζώα καταναλώνουν πολύ μεγάλη ποσότητα πόσιμου νερού. Το αποτύπωμα νερού του βοείου κρέατος ανά θερμίδα είναι περίπου 20 φορές υψηλότερο από εκείνο των σιτηρών ή αμυλούχων τροφίμων  (6,7). Η περιβαλλοντική ζημιά παρατηρείται επίσης και  στη θάλασσα, όπου η υπεραλίευση  αποτελεί μια τεράστια αιτία καταστροφής ολόκληρων οικοσυστημάτων (9).

 

Ανθρώπινη υγεία

Η ανθρώπινη υγεία είναι ο δεύτερος αντικειμενικός λόγος για τον περιορισμό της κατανάλωσης κρέατος. Σύμφωνα με τις επιστημονικές έρευνες , το κρέας δεν είναι απολύτως απαραίτητο. Για την εξισορρόπηση της μη κατανάλωσης του κρέατος, σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες, μπορεί να αντικατασταθεί από φυτά, που παρέχουν πρωτεΐνες και θρεπτικά συστατικά που το σώμα μπορεί να αφομοιώσει (10).

Η κατανάλωση μικρότερης ποσότητας κρέατος θα ήταν πολύ καλή για την υγεία (11), βοηθώντας στη μείωση κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου (12,13),  διαβήτη (14), παχυσαρκίας (15). Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει διαπιστώσει ότι το μεταποιημένο κόκκινο κρέας είναι πράγματι μια  αιτία ανάπτυξης καρκίνου, ενώ το ακατέργαστο κόκκινο κρέας αποτελεί πιθανή αιτία. Γενικότερα, εάν η ανθρωπότητα επιλέξει  ένα μοντέλο φυτικής διατροφής, το ποσοστό ανθρώπινης θνησιμότητας θα πέσει μεταξύ 6 και 10% (17). Τέλος, οι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με τη βιομηχανική γεωργία είναι άλλοι . Μεγάλες βιομηχανικές εκμεταλλεύσεις που συγκεντρώνουν πολλές χιλιάδες ζώα παρουσιάζουν  ευκολία στην εξάπλωση επιδημιών και βακτηριακών στελεχών, μερικά από τα οποία είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά.

 

Διαδικασία Υλοποίησης :

Ενημερώνουμε τους μαθητές μας για την προτεινόμενη δράση, δίνοντάς τους και κάποιο από το προτεινόμενο συνοδευτικό  υποστηρικτικό υλικό ή όποιο αντίστοιχο κρίνει ο εκπαιδευτικός κατάλληλο. 

Για τους γαλλόφωνους μαθητές υπάρχει δυνατότητα   υποστήριξης ώστε να αντικαταστήσουν το κρέας και το ψάρι με τροφές με ισοδύναμο περιεχόμενο θρεπτικών συστατικών και να μην τα αφαιρέσουν,  στην ιστοσελίδα lundi-vert.fr, όπου  μια ομάδα ερευνητών από διάφορα ιδρύματα  προσφέρει εξατομικευμένη υποστήριξη  κάθε εβδομάδα, ως μέρος ενός επιστημονικού έργου με στόχο την  βιώσιμη αλλαγή των διατροφικών συμπεριφορών.

Στη συνέχεια οι μαθητές ενημερώνουν τις οικογένειές τους και εφόσον συμφωνήσουν με το περιεχόμενο της δράσης Πράσινη Δευτέρα https://www.lundi-vert.fr/ προχωρούν στην υλοποίησή της.

Κάθε εβδομάδα οι μαθητές, ενημερώνουν εάν συμμετείχαν και εάν θα συνεχίσουν και την ερχόμενη εβδομάδα.

Στην ειδική ομάδα στο κοινωνικό δίκτυο Facebook

https://www.facebook.com/groups/287828968596087/

 μπορούν να ενημερώνουν, ατομικά ή μέσω των εκπαιδευτικών που θα την υποστηρίξουν, για την πορεία της δράσης, να αναρτούν συνταγές, να προτείνουν μέρη που μπορεί κανείς να φάει χωρίς κρέας ή ψάρι (που θα βοηθήσουν στην υλοποίηση της δράσης) ή άλλες ιδέες που θα ενεργοποιήσουν την επιθυμία για εφαρμογή της δράσης ( εμψυχωτικά μηνύματα κ.λπ).

Η δράση είναι εθελοντική και προαιρετική. Οι συμμετέχοντες μπορούν να αποχωρήσουν από την υλοποίηση της δράσης οποιαδήποτε στιγμή επιθυμούν!

 

Βιβλιογραφικές αναφορές  :

 

(1)Godfray, C. et al. (2018). Meat consumption, health, and the environment. Science, 361, eaam5324.

 (2) FAO, http://www.fao.org/docrep/003/x3002f/X3002F04.htm

(3) Alon Shepon, Gidon Eshel, Elad Noor, Ron Milo. (2018). The opportunity cost of animal based diets exceeds all food losses. Proceedings of the National Academy of Sciences, 201713820 DOI: 10.1073/pnas.1713820115

(4) De Sy, V. et al., (2015). Land use patterns and related carbon losses following deforestation in South America. Environmental Research Letters, 10, 124004.

 (5) P. J. Gerber et al., “Tackling climate change through livestock: a global assessment of emissions and mitigation opportunities” (FAO, 2013). http://www.fao.org/3/a-i3437e.pdf

(6)Mekonnen, M. & Hoekstra, A. (2012). A global assessment of the water footprint of farm animal products. Ecosystems 15, 401–415 (2012).

 (7) Waterfootprint.org

 (8) INRA (2017) Rôle, Impacts et Services issus des Elevages Européens. https://inra-dam-front-resources-cdn.brainsonic.com/ressources/afile/376842- 06074-resource-esco-elevage-eu-rapport-complet-en-francais.pdf

 (9) Jackson, J. B. C (2001). Historical Overfishing and the Recent Collapse of Coastal Ecosystems. Science 293, 5530 : 629-637. doi :10.1126/science.1059199. (10) Melina V, Craig W, Levin S. (2016). Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: vegetarian diets. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics. 2016;116:1970-1980.

(11) Boutron-Ruault M-C, Mesrine S, Pierre F. Meat Consumption and Health Outcomes. In: Mariotti F, ed. Vegetarian and Plant-Based Diets in Health and Disease Prevention: Academic Press, 2017:197-214.

 (12) S. Rohrmann et al. (2013). Meat consumption and mortality—Results from the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition. BMC Med. 11, 63 (2013). doi: 10.1186/1741-7015- 11-63; pmid: 23497300

 (13) X. Wang et al. (2016). Red and processed meat consumption and mortality: Doseresponse meta-analysis of prospective cohort studies. Public Health Nutrition, 19, 893–905 (2016). doi: 10.1017/ S1368980015002062; pmid: 26143683

(14) A. Wolk (2017). Potential health hazards of eating red meat. Journal of Internal Medicine 281, 106–122. doi: 10.1111/joim.12543; pmid: 27597529

 (15) A. C. Vergnaud et al. (2010). Meat consumption and prospective weight change in participants of the EPIC-PANACEA study. Am. Journal of Clinical Nutrition, 92, 398– 407.

 (16) Dialo et al., (2018). Red and processed meat intake and cancer risk: Results from the prospective NutriNet‐Santé cohort study. International Journal of Cancer, 142, 230- 237.

 (17)Springmann M., et al., 2016. Analysis and valuation of the health and climate change cobenefits of dietary change. Proceedings of the National Academy of Sciences vol. 113 no. 15, 4146–4151, doi: 10.1073/pnas.15231

 (18) http://www.fao.org/faostat/fr/#data/QL

(19) Chapouthier, G. & Tristani-Potteaux, F. (2013). Le chercheur et la souris. Paris : CNRS Éditions.

 (20) Braithwaite, V. (2010). Do fish feel pain ? Oxford : Oxford University Press. (21) Données OABA (OABA.fr), Œuvre d’Assistance aux Bêtes d’Abattoir.

(22) Commission fédérale suisse d’éthique pour la biotechnologie dans le domaine non humain (CENH). Rapport sur l’utilisation éthique des poissons. http://www.ekah.admin.ch/fileadmin/ekahdateien/dokumentation/publikationen/fBroschuere_Ethischer_Umgang_mit_Fischen.pdf