Οι άνθρωποι γνωρίζουν ολοένα και περισσότερο τη βλάβη που προκαλούν τα πλαστικά απόβλητα στην άγρια ζωή. Αλλά είναι οι εναλλακτικές λύσεις για το πλαστικό πολύ καλύτερες; Ας δούμε ένα παράδειγμα - ανθρακούχα ποτά. Μπορεί να υποθέσετε ότι τα πλαστικά μπουκάλια είναι η λιγότερο πράσινη επιλογή, αλλά αυτό ισχύει πάντα;

Συγκρίναμε πέντε διαφορετικούς τύπους δοχείων ποτών υπό πίεση. Δοκιμάσαμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους σύμφωνα με μια σειρά κριτηρίων, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο το καθένα συμβάλλει στην αλλαγή του κλίματος και της ρύπανσης που παράγει το καθένα κατά την κατασκευή, τη χρήση και τη διάθεση.

Η κατάταξη από το χειρότερο στο καλύτερο:

Πέμπτη θέση: γυάλινες φιάλες

Μπορεί να αποτελεί έκπληξη, αλλά τα γυάλινα μπουκάλια στην πραγματικότητα κατατάχθηκαν τελευταία στην ανάλυσή μας. Μπορεί ενστικτωδώς να αγοράσετε ένα γυάλινο μπουκάλι για να αποφύγετε να αγοράσετε μια πλαστική εναλλακτική λύση, αλλά το γυαλί χρειάζεται περισσότερους πόρους και ενέργεια για την παραγωγή του.  Η κατασκευή γυαλιού περιλαμβάνει εξόρυξη πρώτων υλών όπως πυριτική άμμο και δολομίτη, και αυτό μπορεί να απελευθερώσει ρύπανση η οποία, όταν εισπνέεται, μπορεί να προκαλέσει πνευμονοκονίαση.

Απαιτούνται επίσης υψηλές θερμοκρασίες για την τήξη αυτών των υλικών, μια διαδικασία που τροφοδοτείται από τα ορυκτά καύσιμα. Κατά τη διάρκεια της παραγωγής, το ίδιο το γυαλί απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα.

Η ανάλυσή μας διαπίστωσε ότι η παραγωγή γυάλινων φιαλών χρησιμοποίησε τους περισσότερους φυσικούς πόρους, λόγω της τεράστιας ποσότητας υλικού που χρησιμοποιήθηκε. Ένα γυάλινο μπουκάλι ενός λίτρου μπορεί να ζυγίζει έως 800g, ενώ ένα παρόμοιο πλαστικό μπουκάλι ζυγίζει περίπου 40g. Αυτό το επιπλέον βάρος σημαίνει ότι τα οχήματα που μεταφέρουν γυάλινες φιάλες καταναλώνουν περισσότερα ορυκτά καύσιμα για να παραδίδουν την ίδια ποσότητα υγρού. Για αυτούς τους λόγους, διαπιστώσαμε ότι τα γυάλινα μπουκάλια έχουν περίπου 95% μεγαλύτερη συμβολή στην υπερθέρμανση του πλανήτη από τα κουτιά αλουμινίου.

 

Περισσότερο βάρος σημαίνει περισσότερες εκπομπές. Makushin Alexey / Shutterstock

Τέταρτη θέση: ανακυκλωμένα γυάλινα μπουκάλια

Εάν ένα κανονικό γυάλινο μπουκάλι είναι το χειρότερο, τότε σίγουρα αυτά που κατασκευάζονται από 100% ανακυκλωμένο γυαλί είναι πολύ καλύτερα, σωστά; Δυστυχώς όχι.

Κάποια ενέργεια εξοικονομείται στην ανακύκλωση παρά στην εξαγωγή, επεξεργασία και μεταφορά πρώτων υλών. Όμως, η ανακύκλωση του γυαλιού εξακολουθεί να χρησιμοποιεί πολλή ενέργεια λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που απαιτούνται για την τήξη του. Περισσότερη ενέργεια σημαίνει περισσότερες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, το γυαλί μπορεί να απελευθερώσει ξανά διοξείδιο του άνθρακα.Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό ανακύκλωσης γυαλιού είναι 67,6%. Αυτό θα πρέπει να βελτιωθεί ώστε η παραγωγή γυάλινων φιαλών να είναι αυτάρκης μόνο με την ανακύκλωση.

Τρίτη θέση: πλαστικά μπουκάλια

Στην τρίτη θέση βρίσκεται το πλαστικό μπουκάλι. Το πλαστικό έχει ιδανικές ιδιότητες για να περιέχει ποτά. Είναι ισχυρό, ανθεκτικό στις χημικές ουσίες (έτσι τα συστατικά στο ποτό σας δεν αποικοδομούν το πλαστικό) και είναι ελαφρύ, που σημαίνει ότι μπορούν να μεταφερθούν περισσότερα με λιγότερες εκπομπές. Αυτό κατέταξε  το πλαστικό σημαντικά χαμηλότερο αντίκτυπο στην υπερθέρμανση του πλανήτη από το γυαλί στην ανάλυσή μας.

Αλλά τα αποτελέσματα των πλαστικών απορριμμάτων παγκοσμίως είναι καλά τεκμηριωμένα. Το γυαλί και το αλουμίνιο δεν διασπώνται σε επιβλαβή μικροσωματίδια όπως το πλαστικό.

Η ανακύκλωση πλαστικών απαιτεί λιγότερη ενέργεια λόγω των χαμηλότερων θερμοκρασιών που εμπλέκονται στην τήξη της πρώτης ύλης. Αλλά το πλαστικό, σε αντίθεση με το γυαλί ή το αλουμίνιο, δεν μπορεί να ανακυκλωθεί ατέλειωτα. Κάθε φορά που ανακυκλώνεται, οι αλυσίδες μορίων που συνθέτουν τα πλαστικά μικραίνουν.  Όλο το πλαστικό φτάνει σε σημείο που δεν μπορεί πλέον να ανακυκλωθεί και έτσι προορίζεται είτε για υγειονομική ταφή, αποτέφρωση ή για το περιβάλλον.

Δεύτερη θέση: κουτιά αλουμινίου

Στη δεύτερη θέση είναι τα δοχεία αλουμινίου. Διαπιστώσαμε ότι συμβάλλουν λιγότερο στην υπερθέρμανση του πλανήτη από το γυαλί και το πλαστικό, επειδή τα καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια και πόρους. Τα δοχεία είναι ελαφρύτερα από το γυαλί και ούτε κατασκευάζονται από ορυκτά καύσιμα, όπως το πλαστικό.

Λόγω των διεργασιών που εμπλέκονται στην κατασκευή τους, τα δοχεία συμβάλλουν επίσης λιγότερο σε περιβαλλοντικά προβλήματα όπως η όξινη βροχή και οι ζώνες χωρίς οξυγόνο στον ωκεανό. Αυτό συμβαίνει επειδή η δημιουργία γυαλιού και πλαστικού απαιτεί περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια και έτσι δημιουργεί περισσότερη ρύπανση από διοξείδιο του θείου - μια κύρια αιτία όξινης βροχής. Η κατασκευή γυαλιού και πλαστικού και η εξαγωγή των υλικών για την παρασκευή τους (ιδίως ανθρακικού νατρίου για την παραγωγή γυαλιού), απελευθερώνει επίσης περισσότερα φωσφορικά άλατα στο περιβάλλον, τα οποία μπορούν να υπερφορτώσουν ποτάμια και παράκτιες θάλασσες και να καταστρέψουν οξυγόνο από το νερό.

Αλλά το αλουμίνιο έχει τις δικές του περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η κατασκευή του περιλαμβάνει τη διύλιση μεταλλεύματος βωξίτη και η εξόρυξη βωξίτη μπορεί να μολύνει το νερό στις χώρες που προέρχονται, όπως η Αυστραλία, η Μαλαισία και η Ινδία. Ποτάμια και ιζήματα μολυσμένα με βαρέα μέταλλα απειλούν την υγεία ανθρώπων και άγριων ζώων κοντά σε ορυχεία.

Πρώτη θέση: ανακυκλωμένα κουτιά αλουμινίου

Τα δοχεία ανακυκλωμένου αλουμινίου ήταν το λιγότερο επιβλαβές για το περιβάλλον δοχείο μιας χρήσης που εξετάσαμε. Το αλουμίνιο μπορεί να ανακυκλώνεται συνεχώς χωρίς καμία αλλαγή στις ιδιότητες. Η ανακύκλωση ενός αλουμινίου μπορεί να εξοικονομήσει το 95% της ενέργειας που χρησιμοποιείται για την κατασκευή ενός νέου κουτιού και δεν χρειάζεται να εξορύσσεται ή να μεταφέρεται νέο υλικό.

Αλλά το αλουμίνιο δεν ανακυκλώνεται πάντα. Το ποσοστό ανακύκλωσης του Ηνωμένου Βασιλείου για συσκευασίες αλουμινίου είναι μόλις 52%. Αυτό πρέπει να βελτιωθεί δραστικά για να καταστεί η ανακύκλωση η κύρια τροφοδοσία νέων δοχείων.

Ακόμα κι αν μερικά από αυτά τα δοχεία είναι καλύτερα από άλλα, όλα έχουν περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η καλύτερη επιλογή θα ήταν η σταδιακή κατάργηση των συσκευασιών μίας χρήσης εντελώς και η εισαγωγή ενός συστήματος επαναχρησιμοποίησης δοχείων. Σκεφτείτε μηχανήματα ποτών αυτοεξυπηρέτησης σε τοπικά καταστήματα, όπου θα μπορούσατε να γεμίσετε ένα μπουκάλι που φέρετε από το σπίτι σας, ή σχέδια επιστροφής και επαναχρησιμοποίησης μπουκαλιών. Η μείωση των αποβλήτων και η επαναχρησιμοποίηση υλικών, όπου είναι δυνατόν, πρέπει να πραγματοποιούνται πριν από την ανακύκλωση κάτι. Με την επαναχρησιμοποίηση των φιαλών, μειώνουμε την ποσότητα συσκευασίας μίας χρήσης που πρέπει να δημιουργηθεί, μειώνοντας τα απόβλητα και ένα πλήθος παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Ο βωξίτης υπάρχει στο έδαφος ορισμένων τροπικών και υποτροπικών χωρών. Alexey Rezvykh / Shutterstock

Ο βωξίτης υπάρχει στο έδαφος ορισμένων τροπικών και υποτροπικών χωρών. Alexey Rezvykh / Shutterstock

Μετάφραση- Προσαρμογή  Ιωάννα Ντίνου Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πηγή: https://theconversation.com/uk 17/11/2020